Automatische ruwvoerlijn is het toekomstplaatje

Sinds de aanscherping van de wetgeving rond hokverrijking kijkt elke varkenshouder hoe hieraan het beste is te voldoen. Eenvoudige optie is een voerbak ophangen en deze handmatig vullen, zoals de Ballfeeder van Groba of de ruwvoerverstrekker van Van Limpt Stalinrichting. Het gaat om een kunststof koker van 20 centimeter dik met afsluitende bal en bijbehorende beugels van enkele tientjes. Even monteren aan de hokinrichting of hangend aan een ketting en er wordt aan de wetgeving voldaan. Maar het blijft arbeidsintensief om deze regelmatig te vullen. Daarom wordt ook volop gekeken naar computergestuurde, volautomatische systemen.

Van Limpt Stalinrichting heeft inmiddels twee volautomatische systemen gemaakt. ‘We kunnen het zo luxe maken als je wilt, maar alles hangt af van de varkensprijzen. Daarom zie je nu weinig interesse’, vertelt eigenaar Jelle van Limpt. ‘Sowieso kan deze wetgeving nog voor grote problemen gaan zorgen bij de vele varkenshouders die werken met een mestput zonder mestschuif. Hoe dachten de wetgevers al dat stro weer uit de kelder te krijgen? Het is een onwerkbare verplichting. Overheden moeten geen dingen eisen die niet praktisch zijn uit te voeren.’

Pneumatisch valventiel

Van Limpt installeerde op twee bedrijven het voersysteem van IBO Technik. Beide bedrijven werken met een mestschuif. Het ruwvoersysteem bestaat uit een stationaire menger, vanwaar een rondgaande kabel met meenemers langs de afdelingen gaat. Per hok is er een pneumatisch valventiel dat bepaalt waar, wanneer en hoeveel ruwvoer er valt.

De rondgaande kabel ligt in een rvs-buis van 60 millimeter en overbrugt een afstand van ruim 250 meter. In bochten worden gelagerde wielen gebruikt. Restvoer in de leiding gaat retour in de opvoerbak. Het systeem is gekoppeld aan een computer en mengbak. Van Limpt: ‘Je kunt er een pak stro of luzerne mee voeren. Zolang het goed gehakseld is, gaat dat prima.’

Alternatief voor een rondgaande voerkabel of ketting is luchtdruk. IBO Technik kan dit leveren met Opti-Mix Air en zo afstanden tot 350 meter overbruggen.
In Nederland wordt in een stal van 3.000 vleesvarkens een systeem van Schauer gemonteerd door importeur P&P Agro-techniek. Het Spotmix-systeem kan in de basis twee keer zo duur worden als de variant met kabels en kettingen. Hoe verder je het in de stallen uitbreidt, hoe meer de prijs van de verschillende systemen naar elkaar toe komt.

Voerlijn geeft zekerheid bij controle
Groba maakt naast de Ballfeeder ook de Welfare-dosator om hokverrijkingsmateriaal te verstrekken. Inmiddels zijn al duizenden exemplaren verkocht. Eigenaar Lieke Boekhorst: ‘In het begin zag je dat varkenshouders er enkele kochten, maar nu gaat het vaker met vijftig of honderd tegelijk.’ De Welfare-dosator is instelbaar in zeven standen en bedoeld voor wroetmix in meel-, kruimel- of palletvorm, ofwel geen lang en stengelig materiaal. Tot nu toe kiezen varkenshouders om ze handmatig eens per week te vullen.
‘De prijzen in de sector zijn eigenlijk nog te laag om een automatische droogvoerlijn te verantwoorden, maar ik denk wel dat dit de toekomst wordt. Niet alleen om arbeidsbesparing, maar ook de zekerheid bij controles van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Met een systeem dat elke drie dagen bijvult, weet je zeker dat de dosator vol blijft. Het ene hok met dieren is immers actiever met wroeten dan het andere. Handmatig vullen kan dan net tekortschieten.’

‘Het uitbreiden van een luchtsysteem is door de beperkte materialen goedkoper dan uitbreiden van een kabel- of kettingsysteem’, vertelt P&P-eigenaar Paul Delisse. ‘Je hebt geen slijtage, geen hoekwielen en geen draaiende delen. Eigenlijk kan er niks kapot gaan. Daarbij hoef je geen rondgaand circuit aan te leggen, wat je heel flexibel maakt in de montage. Bovendien spaart dit natuurlijk ook fors op materiaal.’

Luchtdruk

Het Schauer-systeem werkt met rvs leidingen van 50 millimeter, waarop een turbine een druk van 0,2 bar zet. Via een eerste revolverklep met maximaal zeven uitgangen splitst de leiding zich over de verschillende afdelingen. Per hok is heel nauwkeurig te doseren. ‘Je kunt via de computer kiezen om één of tien keer per dag een portie te geven’, zegt Delisse. ‘Een kilo ruwvoer schiet in 5 seconden naar het hok toe. We zijn sinds 2011 importeur en hebben al ruim veertig systemen draaien in de vleeskalverhouderij.’

Harold de Louw, bedrijfsleider op onderzoeksbedrijf Laverdonk, is tevreden over het Spotmix-systeem, dat na installatie in de biggenstal werd uitgebreid met het voeren in ruiven bij de dragende zeugen. ‘Voordeel is dat we bij de biggen heel nauwkeurig kunnen voeren wat nodig is voor proeven. In tegenstelling tot een ketting- of kabelsysteem is er geen versleping van voer en kun je ook meer vochtrijke diervoeders en structuur voeren. Met de uitbreiding krijgen de zeugen nu meerdere keren per dag porties luzerne, wat telkens weer afleiding geeft.’

Om stof te voorkomen, wordt het voer niet direct in de ruiven geblazen, maar afgeremd door cyclonen voor een zachte landing. Belangrijk aandachtspunt daarbij is de maasgrootte van de ruiven.