UGent%2Dstudie+zet+vraagtekens+bij+betekenis+traansporen+varkens

Nieuws

UGent-studie zet vraagtekens bij betekenis traansporen varkens

Gezondheid Redactie Redactie 31 maa 2026 om 11:15uur

Bestaat er een verband tussen traansporen bij varkens en hun welzijn? Doctoraalstudent Zoë Vandekerkhove van de Universiteit Gent (UGent) onderzocht in hoeverre traansporen bruikbaar zijn als indicator voor dierenwelzijn. Hoewel vervolgonderzoek nodig is, verwacht ze dat de sporen vooral iets zeggen over acute stress en minder over het algemene welzijn op langere termijn.

Traansporen bij varkens ontstaan niet door tranen, maar door een olieachtige afscheiding uit de klier van Harder in de oogkas. Deze afscheiding vormt donkere strepen onder de binnenste ooghoek. De klier komt niet voor bij mensen, maar wel bij onder meer ratten en konijnen.

Hoewel traansporen mogelijk verband houden met stress en welzijn, ontbreekt nog voldoende wetenschappelijke onderbouwing. Vandekerkhove onderzocht samen met het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek in hoeverre mensen deze sporen betrouwbaar kunnen beoordelen.

Objectieve methode nodig

Uit het onderzoek blijkt dat visuele beoordeling weinig consistent is. Zelfs na een korte training geven beoordelaars vaak uiteenlopende scores aan vergelijkbare traansporen. Daarom wordt gezocht naar objectievere meetmethoden.

‘ILVO bekijkt onder meer de mogelijkheden van AI-algoritmes’, zegt Vandekerkhove. ‘In slachthuizen hangen al camera’s die via AI welzijnsindicatoren kunnen meten. We willen nagaan of dat ook kan voor traansporen.’

Het onderzoek naar de klier van Harder bij landbouwhuisdieren staat nog in de beginfase. Bij veel diersoorten is zelfs niet duidelijk of deze klier aanwezig is. Bij muizen en ratten wordt de afscheiding gebruikt als stressindicator, maar bij varkens is daar nog weinig over bekend.

Traansporen kunnen verdwijnen

Daar komt bij dat traansporen niet altijd zichtbaar blijven. Water of wrijving tussen dieren kan de strepen doen verdwijnen, wat het gebruik als indicator bemoeilijkt.

Volgens Vandekerkhove ligt de waarde van traansporen vooral bij het signaleren van kortdurende stressmomenten. ‘Sporen in het slachthuis kunnen bijvoorbeeld wijzen op stress tijdens transport of wachttijd, maar zeggen weinig over het welzijn in de stal.’

Een extra uitdaging is dat nog onvoldoende bekend is over wanneer en waarom varkens deze afscheiding produceren. ‘Die beperkte kennis van de fysiologie van de klier blijft een struikelblok’, aldus Vandekerkhove. Hoewel de sporen visueel duidelijk zijn, is volgens haar meer onderzoek nodig voordat ze betrouwbaar kunnen worden ingezet als welzijnsindicator.