Ziekteverzuim NVWA ontregelt varkensketen
Het hoge en aanhoudende ziekteverzuim onder keurmeesters van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zorgt voor grote logistieke en financiële problemen in de Nederlandse veesector. Slachterijen moeten hun capaciteit terugschroeven en sommige kleine slachterijen sluiten soms een hele dag.
‘Door één zieke moeten op grote slachterijen soms wel vijfhonderd slachterijmedewerkers het werk neerleggen, omdat er niet geslacht kan worden. Bij een normaal bedrijf zou je voor een vervanger zorgen. Maar hier niet. Dat zie je ook wanneer er vanwege de hitte vroeg in de ochtend wordt geslacht. De NVWA neemt haar verantwoordelijkheid niet’, zegt een varkenshandelaar.
De problemen met de keuringscapaciteit spelen al anderhalf jaar en ontregelen de varkensketen steeds verder. Doordat keurmeesters op het laatste moment uitvallen of niet komen opdagen, moeten slachterijen in verschillende diersectoren hun verwerkingscapaciteit noodgedwongen beperken. Sommige bedrijven moeten tijdelijk helemaal dicht. Ook exportkeuringen kunnen hierdoor niet doorgaan.
Problemen nemen toe
Aanvankelijk was de verwachting dat de krimp van de varkensstapel de problemen met de keuringscapaciteit zou verminderen. Volgens een handelaar is het tegenovergestelde gebeurd en nemen de knelpunten juist toe.
De gevolgen blijven niet beperkt tot de slachterijen. Ook veetransporteurs, varkenshouders en vermeerderaars ondervinden de hinder. Vooral voor varkenshouders brengt de beperkte slachtcapaciteit hoge kosten met zich mee. Doordat transporten worden uitgesteld, blijven dieren soms een week of zelfs meerdere weken langer op het bedrijf. Een vleesvarken groeit in zo’n extra week gemiddeld ongeveer 6 kilo.
Daardoor worden dieren te zwaar voor de reguliere verwerkingslijnen van slachterijen. Varkenshouders kunnen hierdoor forse financiële sancties krijgen. Slachterijen rekenen gewichtskortingen door die kunnen oplopen tot 15 cent per kilo. Sommige vleesvarkenshouders geven aan dat ze wekelijks 10 procent minder varkens kunnen afleveren dan gepland. ‘Dat stapelt op.‘
Overvolle stallen
Naast deze kortingen maken boeren extra kosten voor voer en het langer opslaan of afvoeren van mest. De opstopping in de keten heeft bovendien gevolgen voor het dierenwelzijn. Doordat vleesvarkens niet op het geplande moment naar de slachterij kunnen, raken stallen overbezet. Het ruimtegebrek leidt tot meer stress en vergroot het risico op gedragsproblemen bij de dieren. Ook zorgen zwaardere varkens voor meer storingen aan de slachtlijn.
De problemen werken eveneens door naar het begin van de keten. Vermeerderaars krijgen nieuwe worpen biggen, maar kunnen deze niet afleveren bij vleesvarkensbedrijven waar de stallen al vol staan.
Extra druk richting feestdagen
De periode waarin de keuringsproblemen spelen, maakt de situatie voor de sector extra lastig. Varkenshouders proberen hun dieren voorafgaand aan de feestdagen doorgaans juist eerder af te leveren. Zo kunnen ze de stilstand bij slachterijen rond kerst opvangen.
Nu lukt het slachterijen echter niet om extra slachtdagen te organiseren. In plaats daarvan blijft het slachtvolume wekelijks ongeveer 10 procent onder het normale niveau. Daardoor dreigt vlak voor de feestdagen een grote ophoping van dieren op de varkensbedrijven.
In de varkenssector neemt de onvrede over het ziekteverzuim en de beperkte flexibiliteit van de overheidsdienst toe. Op sommige locaties loopt het verzuim op tot zo’n 30 procent.
Alleenrecht op keuringen
Slachthuizen kunnen niet uitwijken naar een andere keuringsinstantie, omdat de NVWA wettelijk het alleenrecht op deze keuringen heeft. Volgens betrokkenen zijn er voldoende praktiserende dierenartsen die over dezelfde kwalificaties beschikken om keuringen aan de slachtlijn uit te voeren. Het huidige systeem biedt echter geen ruimte om hen hiervoor in te zetten.
Lees ook: Vion luidt noodklok over tekort aan keuringsartsen NVWA
Brancheorganisaties dringen er bij de NVWA op aan om op korte termijn met de sector in gesprek te gaan. Ze willen afspraken maken over een langetermijnplanning en een structurele oplossing voor de aanhoudende problemen.
Bekijk meer over:
Lees ook
Meest gelezen
Blogs
Bedrijf in Beeld
Partners
Stelling
Nieuws van NieuweOogst.nl

